środa, 26 września 2007

Stres w ciąży

W przeciwieństwie do powszechnie panującej opinii występujący podczas ciąży stres psychologiczny o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego może przyczynić się do wzmocnienia procesu dojrzewania płodu - donoszą naukowcy.


Wnioski z prezentowanych badań są przeciwieństwem oczekiwań formułowanych na podstawie badań na zwierzętach - w najnowszym numerze czasopisma "Child Development". Wynikało z nich, że stres występujący podczas ciąży u zwierząt koliduje z prawidłowym rozwojem płodowym ich potomstwa. Badanie przeprowadzone w Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa doprowadziło do odkrycia, że zgoła przeciwne wnioski można wysnuć na podstawie badania kobiet w ciąży oraz obserwacji ich dzieci przez kolejne 2 lata ich życia.


"Odkryliśmy, że umiarkowanego stopnia lęk oraz stres dnia powszedniego w okresie ciąży przyczynia się do promowania procesu wczesnego rozwoju dziecka. Matczyny stres w trakcie ciąży nie koliduje także z kształtowaniem się temperamentu dziecka, pojemnością jego uwagi czy umiejętnością kontrolowania zachowania, i nie powoduje nadpobudliwości" - powiedziała Janet A. DiPietro, pierwszy autor pracy. Naukowcy wskazali na jeden wyjątek od tej reguły: potomstwo kobiet, które odbierały swoją ciążę bardziej negatywnie, niż pozytywnie, prezentowało nieznacznie słabszą kontrolę emocjonalną oraz mniejszą pojemność uwagi.


"Nasze wnioski powinny uspokoić kobiety, które doświadczają lęków, napięć i stresów powszechnych w związku z wymaganiami stawianymi przez współczesne życie. Kobiety mogą przestać zamartwiać się, że ich stan emocjonalny mógłby zaszkodzić ich nienarodzonemu dziecku. Oczywiście, nie radzimy, by kobiety zaczęły szukać podobnych bodźców, ponieważ stan wyczerpania matki nie stanowi dobrego przygotowania do pracy i porodu, czy wymagań stawianych przez proces wychowywania dziecka" - powiedziała DiPietro.


Porównując problem rozbieżności wniosków z pracy naukowców z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa do wniosków z badań prowadzonych na zwierzętach, zauważa się, że zarówno czas trwania badania, nasilenie bodźców wywołujących stres w okresie prenatalnym, podobnie jak okoliczności kontrolowanego środowiska w badaniach na zwierzętach, różnią się znacząco od codziennego funkcjonowania przyszłych matek.


Jednak autorzy ostrzegają, że ponieważ badania były przeprowadzane na populacji kobiet dobrze wykształconych, o ustabilizowanej sytuacji finansowej, bez problemów natury psychologicznej, jego rezultaty nie mówią o sytuacji kobiet o niższym statusie lub tych z diagnozą psychiatryczną. Niezbędne są zatem kolejne badania, które wyjaśniłyby, czy obecne odkrycie jest rezultatem biologicznych zmian w ciąży, które zachodzą w wyniku stresu, czy też kobiety, które odczuwają więcej lęku lub przeżywają więcej stresu wychowują swoje dzieci w specyficzny, promujący ich rozwój sposób. Być może istnieje także czynnik genetyczny, wyjaśnia DiPietro.


Źródło: (PAP)

Ciąża po 40. roku życia

Zmiana światopoglądu kobiety i jej uniezależnienie się od utartych reguł społecznych kształtują trend coraz częściej obserwowanego późnego macierzyństwa. Dawniej 35. rok życia był uważany za granicę bezpiecznego macierzyństwa, obecnie zaś coraz częściej przesuwa się ona do 40. roku życia, a nawet dalej. Wraz z wiekiem matki wzrasta prawdopodobieństwo powikłań w postaci poronień, nieprawidłowości chromosomalnych, nadciśnienia indukowanego ciążą, cukrzycy ciężarnych i martwych urodzeń. Zmieniające się trendy socjalne i demograficzne będą jednak stale zwiększać liczbę pacjentek decydujących się na ciążę w podeszłym wieku. Mając na uwadze ryzyko takiej ciąży konieczne stanie się potraktowanie tej grupy kobiet jako nowej normy w położnictwie

autorzy: A. Witek, Monika Bojdys-Szyndlar,

Przegląd Menopauzalny 5/2006

wtorek, 25 września 2007

Niedobór żelaza w ciąży

Ciąża i okres laktacji to specjalny czas w naszym życiu. Zwiększa się zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze, mamy też tendencję do preferowania pewnych pokarmów nad inne.

Produkty dobrej jakości i jak najmniej przetworzone stanowią więc podstawę zdrowej ciąży, jak i okresu połogu, kiedy czujemy się wyczerpane i potrzebujemy nowych sił na opiekowanie się naszymi maleństwami. Zwracamy uwagę na to, co i jak jemy, staramy się prowadzić regularny tryb życia. Jednak sama, nawet dobrze zbilansowana dieta przestaje wystarczać do zapewnienia odpowiednich dawek mikro i makroelementów. Organizm w tym czasie potrzebuje dodatkowego wsparcia w postaci suplementacji wybranymi minerałami – zwłaszcza żelazem – pierwiastkiem życia, słabo wchłanianym z pokarmów, zaś bardzo istotnym dla prawidłowego rozwoju płodu już od pierwszych jego chwil. Także potem, w okresie poporodowym, przyjmowanie żelaza i krwiotwórczych witamin pozwoli cieszyć się energią i dobrym samopoczuciem.

Krew – życiodajny płyn
Krew jest rodzajem tkanki łącznej zbudowanej z erytrocytów czyli krwinek czerwonych, leukocytów - krwinek białych, trombocytów – płytek krwi, zanurzonych w osoczu. Erytrocyty, najliczniejsze ciałka krwi, pełnią istotną rolę w organizmie: odpowiadają za transport substancji odżywczych a przede wszystkim tlenu do wszystkich tkanek i narządów. Przenoszą tlen z płuc do każdej komórki, zabierając z powrotem dwutlenek węgla i tworząc w ten sposób cykl oddechowy. Osocze krwi przenosi substancje odżywcze, mikroelementy i witaminy wchłonięte w jelicie, zaś leukocyty bronią organizm przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Płytki krwi aktywują się, gdy nastąpi uszkodzenie np. warstw skóry i dojdzie do krwawienia. Wówczas hamują utratę krwi i przyspieszają jej krzepnięcie. W organizmie przyszłej mamy krew spełnia dodatkową funkcję – transportuje sznurem pępowinowym substancje odżywcze w łatwo przyswajalnej formie i rozprowadza je w małym organizmie dziecka.

Żelazo i jego rola w organizmie
W skład czerwonego barwnika krwi - hemoglobiny, barwnika mięśni - mioglobiny, a także wielu enzymów wchodzi jeden pierwiastek: żelazo. To od niego zależy odpowiednie dotlenienie komórek, bowiem cząsteczki tlenu przyczepiają się właśnie do hemoglobiny zawartej w erytrocytach. Żelazo, już gotowe do wchłonięcia, występuje w postaci związku prostego: ferrytyny. Jednak samo żelazo wchłania się stosunkowo trudno – w jelicie cienkim po spożyciu pokarmów pochodzenia zwierzęcego poziom przyswojenia wynosi ok. 20%. Przy dostarczaniu żelaza z pokarmów roślinnych, wchłanialność jest jeszcze gorsza i zwykle organizm pobiera najwyżej ok. 5%. Przyswajanie żelaza zmniejszają ponadto sole wapnia, fosforu, picie dużych ilości herbaty, kawy, spożywanie fitynianów, znajdujących się w nasionach zbóż. Antagonistyczne wobec żelaza są pierwiastki: wapń, cynk, mangan - co oznacza, że zubażają poziom jego wchłaniania w jelicie cienkim, jeśli są razem spożywane. W czasie ciąży i karmienia piersią zapotrzebowanie na ten pierwiastek rośnie diametralnie i może być dwa razy większe od przeciętnego.

Kiedy żelaza jest za mało
Niedobór tego życiodajnego pierwiastka wiąże się z obniżeniem ogólnej sprawności fizycznej i intelektualnej: spada koncentracja i zdolność zapamiętywania, dochodzi do obniżenia nastroju a przede wszystkim spada odporność na przeziębienia i infekcje. Może dojść nawet do zaburzeń rytmu pracy serca. Najgroźniejszym skutkiem niedoboru pozostaje jednak anemia. W początkowym stadium anemii pojawia się ogólne osłabienie, senność, bóle i zawroty głowy. Następnie dochodzi do łatwego męczenia się przy niewielkim wysiłku, a także do skurczu mięśni nóg i kołatania serca. Sucha, łuszcząca się skóra, zapalenie błony śluzowej i kącików ust oraz łamliwość paznokci i włosów należą już do późnych objawów niedokrwistości, choć występują często jako główny zewnętrzny symptom rozpoznawczy. Najgroźniejsza postać anemii w czasie ciąży może doprowadzić do przedwczesnego porodu, narodzin dziecka z niską masą urodzeniową, niedotlenienia płodu, co tym samym zwiększa ryzyko jego obumarcia. Aby temu zapobiec, należy jak najwcześniej poddać się rutynowemu badaniu poziomu ferrytyny we wczesnej ciąży. Tylko ten pomiar pozwala na szybkie rozpoznanie niedoboru żelaza, nim będzie on groźny dla mamy i dziecka.

Laktoferryna
Rozwiązaniem w profilaktyce niedoborów żelaza, w tym anemii w czasie ciąży, może być podawanie laktoferryny – białka występującego w mleku, łzach i wydzielinie oskrzelowej, znacznie zwiększającego wchłanianie żelaza ze względu na szybkie dostarczanie go do komórek. Laktoferryna, zdaniem dr. Artura Drzewieckiego z Collegium Medicum UJ, ma działanie immunostymulujące, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwpasożytnicze, antynowotworowe oraz antyoksydacyjne. Podana doustnie znacznie stymuluje, zarówno jelitową jak i systemową, odpowiedź immunologiczną płynącą z całego organizmu, wpływa na wzrost przyjaznych bakterii jelitowych.
Na stymulację absorpcji żelaza, razem z laktoferryną, wpływają również witaminy „krwiotwórcze”: B6, B12 oraz witamina C, oddziałując przy tym korzystnie na poziom cholesterolu.

Kwas foliowy - folacyna
Folacyna jest szczególnie ważnym pierwiastkiem podczas ciąży. Przyszłe mamy powinny zażywać ją już na cztery miesiące przed planowaną ciążą i w czasie całego okresu jej trwania. Kwas foliowy (inna nazwa folacyny) odpowiada za właściwe formowanie się układu nerwowego naszych pociech. Najważniejszym efektem stosowania kwasu foliowego jest jednak obniżenie ryzyka wad cewy nerwowej płodu, nawet o 60%! Dzięki podawaniu tego pierwiastka unikniemy tak poważnych chorób wrodzonych, jak: bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa, wargi lub podniebienia czy wad serca. Kwas foliowy jest również witaminą „krwiotwórczą”.

FemiFeral – skuteczny sprzymierzeniec
Wszystkie składniki uznane za „krwiotwórcze” znajdują się w optymalnych dawkach w suplementcie diety FemiFeral, który jest dedykowany zwłaszcza kobietom w czasie ciąży i laktacji. Preparat zawiera w swym składzie 100 mg laktoferryny, która zwiększa wchłanianie żelaza, co pozwala zaspokoić dzienne zapotrzebowanie na ten związek. Wojciech Kluszczyk, ordynator Oddziału Ginekologii i Położnictwa Szpitala w Wodzisławiu Śląskim, potwierdza naukowo skuteczność profilaktyki anemii wśród ciężarnych, które były leczone doustnymi preparatami żelaza w okresie okołoporodowym. Wśród nich niedokrwistość występowała tylko u 28%, natomiast w grupie kobiet, które nie przyjmowały żelaza u ponad 85% stwierdzano niskie wartości hemoglobiny. Brak suplementacji żelazem w czasie ciąży 11-krotnie zwiększa ryzyko rozwoju niedokrwistości w okresie okołoporodowym. Zaleca się ponadto dłuższą, niż tylko doraźną, kurację odbudowującą poziom żelaza w organizmie. Wskazane jest zatem rutynowe podawanie żelaza począwszy od początku II trymestru ciąży. Kobiety z niskim stężeniem ferrytyny, powinny przyjmować żelazo w dawce 60 – 65 mg. Przy tej dawce z przewodu pokarmowego wchłania się zaledwie 6 mg żelaza, podwojenie dawki dobowej do 120 mg żelaza zwiększa wchłanianie do 10 mg. W III trymestrze każda przyszła mama powinna profilaktycznie otrzymywać 30 mg żelaza dziennie. O ile przy systematycznym uzupełnianiu niedoboru najlepsza absorpcja następuje w ciągu pierwszego tygodnia kuracji i w pierwszym miesiącu, o tyle aby skutecznie odbudować dostateczny poziom żelaza w organizmie, niezbędne jest przedłużenie jego stosowania do drugiego, a nawet trzeciego miesiąca kuracji. Nie należy jej przerywać po urodzeniu dziecka, ale kontynuować także podczas laktacji i po jej zakończeniu, aby odbudować nadwyrężone rezerwy organizmu. Tym sposobem zapewnimy organizmowi odpowiednie ilości żelaza w śledzionie i wzmocnimy cały organizm.

Profilaktyka – szczególnie ważna przy niedoborach żelaza w ciąży
Żelazo to pierwiastek energii i witalności. Jego stopień wchłaniania jest jednak bardzo niski. Okres ciąży jest dodatkowo obłożony zapotrzebowaniem na żelazo - trzeba go dostarczać często w dawce podwójnej i w kombinacji z innymi pierwiastkami o działaniu krwiotwórczym, wpływającymi dodatkowo na rozwój układu nerwowego i krwionośnego płodu. Warto także pamiętać, że krew w czasie ciąży ma inne proporcje składników i zmniejszeniu ulega liczba erytrocytów, hematokrytu oraz limfocytów, a podwyższa się poziom OB i neutrofili. Już na początku warto więc podawać FemiFeral - suplement, który w największym stopniu będzie w stanie zaspokoić potrzeby przyszłych mam i wspomóc właściwy rozwój ich potomstwa. Nie zapominajmy również o kontroli poziomu ferrytyny w organizmie. Niech ten szczególny okres w życiu kobiety będzie okresem zdrowia i radości.

źródło: http://www.we-dwoje.pl/

czwartek, 20 września 2007

Waga w ciąży


Podczas ciąży w naturalny sposób kobieta przybiera na wadze. Jednakże powinno się dbać, aby przyrost ten nie był ani zbyt duży co może przerodzić się w otyłość, ani zbyt mały, co skutkuje niedowagą

Do oceny masy ciała posłużyć się można formułą BMI czyli Body Mass Index.
BMI oblicza się w ten sposób, że wagę ciała (kg) dzielimy przez wzrost (m) podniesiony do drugiej potęgi.
Prawidłowy przyrost masy ciała kobiety pod koniec okresu ciąży zależy od wagi kobiety sprzed momentu zajścia w ciążę.

Poniżej opis wyników zastosowania obliczeń BMI:
poniżej 19 - masa ciała przed zajściem w ciążę była zbyt niska (niedowaga)
19 - 24 masa ciała przed zajściem w ciążę była prawidłowa
powyżej 24 - masa ciała przed zajściem w ciążę była zbyt duża (nadwaga)
powyżej 30 - otyłość


Przy prawidłowej wadze fizjologicznej, przyrost masy ciała w czasie ciąży wynosi średnio 11 – 13 kg. Kobiety z niedowagą masy ciała sprzed ciąży powinny przytyć więcej natomiast kobiety z nadwagą powinny znacznie bardziej kontrolować przyrost wagi.
W okresie trwania ciąży kobieta powinna przynajmniej raz w tygodniu kontrolować swój przyrost wagi. Jedynie w pierwszym trymestrze ciąży i w ostatnim tygodniu ciąży nie ma konieczności sprawdzania wagi.
Jednocześnie należy pamiętać, że waga w ciąży może zmieniać się w innym rytmie. Zmiana przyrostu wagi uwarunkowana jest od wzrostu, budowy ciała, wagi przed ciążą. Część kobiet może przybrać na wadze tylko 6 – 8 kg, kiedy inna kobieta nawet ponad 15 kg i nie ma to wpływu na prawidłowy przebieg ciąży. Za każdym razem należy swój przyrost wagi kontrolować i konsultować z lekarzem ginekologiem.

Waga w ciąży – idealny przyrost *
13 – 15 tydzień 3 x 250g = 750g
16 – 18 tydzień 3 x 300g = 900g
19 – 22 tydzień 4 x 350g = 1400g
23 – 24 tydzień 2 x 400g = 800g
25 – 26 tydzień 2 x 450g = 900g
27 – 38 tydzień 12 x 500g = 6000g
39 tydzień 1 x 250g = 250g
całościowy przyrost 11000g

* wg „Będziemy Rodzicami” Barbara Nees-Deleval





Redakcja / PP
źródło: http://www.tik-tak.pl

niedziela, 16 września 2007

Karta przebiegu ciąży

Jest prowadzona przez lekarza począwszy od pierwszej lub drugiej wizyty ciężarnej. O przebiegu ciąży informują umieszczone na dokumencie następujące oznaczenia:

Oznaczenia używane w karcie przebiegu ciąży Wyjaśnienie oznaczeń
HB poziom hemoglobiny (białko krwi)
Ruchy płodu wyczuwane zazwyczaj od 16 - 20 tygodnia ciąży.
RR ciśnienie krwi
TNW termin następnej wizyty
Poł. podł. gł. położenie podłużne główkowe, oznacza, że płód ułożony jest w macicy główką w dół ( prawidłowe w ostatnim trymestrze ciąży)
b.z. bez zmian (termin używany głównie przy badaniu moczu)
Poł. mied. położenie miednicowe, oznacza, że płód ułożony jest w macicy głową do góry
Fe poziom żelaza
Część przodująca płodu ustalona oznacza, że główka płodu (lub pośladki) przyparta jest do wchodu miednicy, czyli ,że płód jest gotowy do porodu
ASP lub FHR akcja serca płodu - badana jest zwykle od 14 tygodnia ciąży.
Wysokość dna macicy pomiar wysokości dna macicy w cm, mierzony od szczytu kości łonowej, informuje o wzroście macicy a pośrednio o prawidłowości rozwoju ciąży.
PTP lub TP przewidywany termin porodu

wtorek, 11 września 2007

Pokonać poranne mdłości

Aby złagodzić poranne nudności, należy unikać potraw, których widok i zapach nasilają nieprzyjemne odczucia. Trzeba jeść produkty zawierające cukry proste (przede wszystkim owoce - najlepsze z nich to winogrona), nosić przy sobie rozmaite przekąski np. herbatniki, biszkopty, tak aby nie dopuszczać do przegłodzenia się. Dobrze jest coś przegryźć lub wypić jeszcze przed wstaniem z łóżka. Może to być sok owocowy, herbatka ziołowa, niezbyt słodkie ciastko. Od czasu do czasu przy obiedzie można, dla lepszego trawienia, wypić kieliszek czerwonego wina. Najważniejsze to pamiętać o tym, aby jeść i pić często, ale w małych ilościach. Nie powinno się dopuszczać ani do przegłodzenia, ani do nadmiernego przeciążenia żołądka. Ta sama zasada obowiązuje przy zgadze i innych kłopotach trawiennych.

Zachcianki kulinarne w ciąży

Ich symbolem stał się kiszony ogórek. Zachcianki uważane są powszechnie za charakterystyczny objaw ciąży. W rzeczywistości nieodparta chęć na zjedzenie jakiejś potrawy może sygnalizować ciążę tylko w połączeniu z innymi, typowymi dla tego stanu odczuciami. Faktem natomiast jest, że w ciąży pojawia się zwykle nadwrażliwość zapachowa i zmienia się smak. Tak więc kobiety "mięsożerne" często przestają lubić pieczyste, a wielbicielki ciastek z kremem odwracają z niechęcią wzrok od wystawy cukierni. Można oczywiście trochę folgować tym nowym upodobaniom, ale kobieta w ciąży powinna przede wszystkim bardzo starannie się odżywiać, pamiętając o dostarczeniu organizmowi odpowiedniej ilości białka, błonnika, witamin i minerałów. Najważniejszą witaminą w tym wczesnym okresie ciąży jest kwas foliowy (Wit. B5). Bez niej układ nerwowy dziecka nie rozwinie się prawidłowo.